Suzan Suzi:

Hikâye Süryani bir ailenin şehre gelmesi ve yerleşmesiyle başlıyor. Hikâyede bahsedilen Süryani ailenin uzun zamandır çocuğu olmuyormuş. Bölge efsanelerine göre şifa kırklar dağının arkasında kırklar ziyareti adını verdikleri bir bölge varmış. Halk arasında çocuğu olmayanlar bu bölgeye gider ve dilekler dileyerek şifa bulmayı umarlarmış. Süryani aile de son çare olarak bu bölgeye gidip içten dileklerini sunmuşlar. Ailenin bu içten ve saf dileklerini duyan güçler, Süryani aileye bir çocuk bağışlamış. Çocuğun adına Suzan Suzi koymuşlar. Suzan adı bölge yerlilerinin anlayabileceği Osmanlıca isim, Suzi de Süryani ailenin mensup olduğu dine hitaben konmuş bir isim.

Kızın annesi tarafından çok seviliyor ve korunuyormuş. Çekirdek ailenin tek çocuğu olarak el üstünde tutulan Suzan Suzi varlıklı bir ailenin mensubu olarak iyi bir eğitim alıyormuş. Annesi her yıl çocuğunun doğum gününde onu kırklar ziyaretine götürerek kurbanlar kesiyormuş. Süryani anne ona çocuk doğurması için tılsımlayan güçlere minnetini sunmak için her yıl bu geleneği tekrarlamaya devam etmiş. Yıllar geçtikçe Suzan Suzi büyümeye ve güzelleşmeye başlamış. Kızın güzelliği o kadar eşsizmiş ki bölgede efsane olmuş. Aile çocuklarını kendi gözlerinden dahi sakınarak koruyup kolluyormuş. Yıllar geçmiş ve kızın evlenme yaşı gelmiş. Annesi her yıl yaptığı gibi yine kızını alarak kurban kesmeye kırklar ziyaretine gitmiş. Yanlarında sayılmayacak derecede hizmetçi varmış. Her biri kızın ve annenin yolculukta konforunu sağlamak ve korunduklarından emin olmak için görevlendirilmiş. Anne kızıyla bölgeye vardığında hizmetliler kurban kesme töreni için hazırlık yapmaya başlamışlar. Kızı daha önce şehirde gören Adil isimli genç çocuk da onları takip etmiş. Kurban kesme telaşına kapılan anne ve hizmetçilerin, gözünden uzak Adil ve güzeller güzeli kız göz göze gelmişler ve o anda aşık olmuşlar. Adille beraber Kırklar dağına kaçan kız o gece sevgilerini paylaşmışlar. Günlerce bu durum devam etmiş. Ancak bu durumun şehirde yayılmasıyla kız utancından dayanamayarak on gözlü köprüden atlayarak canına kıymış. Adil sevdiceğinin ölmesine dayanamayarak aynı köprüden atlamış sevdiğine kavuşmak umuduyla. Bu hazin hikâye bölgedeki ozanların ölümsüzleştirmesiyle bugün dillerden düşmeyen türkünün doğmasına neden olmuş.

Yarim İstanbul’u mesken mi tuttun:

Geçim derdiyle beli bükülen aileler, evlerinin reislerini, evlenme çağında oğlu olanlar da evlerinin delikanlılarını para kazanması için gurbete gönderirmiş. Anadolu’nun köy ve kasabalarından iş imkânlarının geniş olduğu büyük şehirlere özellikle de İstanbul’a çalışmaya gidenler senelerce oralarda kalırmış. Memlekette bıraktıkları eşleri, nişanlıları da sevdikleri adamın gurbet yolunu gözlermiş. Bu türkü de kocası İstanbul’a çalışmaya gidip senelerce dönmeyen bir kadının yaktığı bir ağıttır.

Yüksek yüksek tepelere ev kurmasınlar:

Malkara’ya ait olduğu rivayet edilen bu ayrılık türküsü, uzak bir köye gelin giden Zeynep’in ailesine duyduğu özlemi anlatır. Zeynep’in gelin gittiği köy, kendi köyüne üç gün uzaklıktadır. Yedi yıl boyunca ailesini görmeyen Zeynep’in hasreti gün geçtikçe büyür. Zeynep de özlemini dindirmek için kendi yazdığı bu türküyü evinin bahçesinde söyleyip durur. Bu haline, kocasının kötü muameleleri de eklenen genç kadın hastalanır ve yataklara düşer. Halinin kötüleştiğini ve başka çaresi kalmadığını anlayan kocası karısının köyüne gider ve ailesini getirir. Zeynep’i yatağında kendinden geçmiş halde, bu türküyü söylerken gören annesi fenalık geçirir. Zeynep’in hasreti dinse de hastalığı iyileşmez ve ruhunu teslim eder. Bu türkü halen kına gecelerinde en çok söylenen türkülerin başında gelmektedir.

Bu hafta sizlere sevgili Şair dostum Metin Üstundağ'ın , 2016 Çevre yayınlarından çıkan ‘’ Bir delinin mal beyanı‘’ Adlı kitabını öneriyorum. Saygımla.